Wat te doen als lichaam of geest je in de steek laat?

Niets heerlijker dan zo rond je pensioen neer te strijken in La Douce, en na het werkzame leven te genieten van de Franse zon en alles wat dit land te bieden heeft. Maar wat doe je als je (of je partner) na verloop van tijd minder vitaal bent als voorheen? En lusten als wandelen, werken in de tuin en het huis onderhouden lasten worden?

Toen: een feestje

Destijds – we spreken over bijna twintig jaar geleden, tegen het einde van zijn werkzame leven – heeft Guus zijn vrouw Marja overgehaald om samen te emigreren. Guus was met vrienden gaan zeilen langs de kusten van Zuid-Frankrijk en had daar, schrik niet, destijds zomaar tussen neus en lippen door en zonder overleg, een huis gekocht in de buurtvan Cassis. Vlak bij de haven, met uitzicht op zee, precieszoals hij het mooi vond. Een strakke, witte bungalow, een witmarmeren terras en een weids uitzicht over de zee. Hij zag het al helemaal voor zich: de zeilboot in de havenvlakbij, ’s middags even uitvaren en bij terugkomst eenwijntje drinken.

Guus en Marja waren al heel wat jaren gelukkig getrouwd. Guus had altijd de leiding gehad in hun huwelijk: Guus besloot en Marja volgde. Zo was het eigenlijk altijd geweest, en ergens vond Marja dat ook wel prettig. Ze ging waar Guus ging, en als hij ergens heen wilde waar zij geen zin in had, bleef ze gewoon thuis. Guus was het avontuurlijke type; Marja zat liever vertrouwd thuis en werkte graag in haar tuin. Met haar kleine netwerk in de buurt en de kinderen om zich heen was ze simpelweg gelukkig. Elk jaar op vakantie naar Frankrijk met de kinderen, dat vond ze heerlijk. Maar echt emigreren had ze nooit zien zitten. Toch had Guus haar met zijn overredingskracht uiteindelijk zover gekregen. In het door hem gekochte huis zag ze weinig charme. ‘Denk je eens in,’ zei Guus steeds tegen haar, ‘als we oud worden, hebben we in deze bungalow alle comfort. Alles gelijkvloers – dat is toch veilig? Daar kunnen we echt oud worden, tot we het tijdelijke met het eeuwige verwisselen.’

Met tranen in haar ogen vertelde Marja ons over het afscheid van iedereen die haar lief was, en over haar ver- trek met Guus naar het onbekende – naar die in haar ogen ongezellige, strak witte bungalow.

Nu: niet meer zo leuk

De laatste jaren werd Guus opeens wat gemoedelijker. Hij vroeg Marja steeds vaker om steun en hulp. Hij, die altijd de leiding had gehad en het avontuur opzocht, bleef steeds vaker thuis. De ooit zo mooie zeilboot lag er troosteloos bij in de haven: vuil en verwaarloosd.

De kinderen en Marja maakten zich zorgen. Guus werd steeds apathischer. De Franse huisarts vermoedde dementie. Wij vroegen om MRI-scans en inderdaad: de diagnos werd bevestigd – dementie van het type Alzheimer. Marja was verdrietig dat haar sterke, vastberaden Guus langzaam verdween.

Wat te doen?

Tegelijkertijd was ze opgelucht dat ze eindelijk terug ko naar Nederland. En ja, zelfs Guus was daar blij mee. Hij was inmiddels 89 en wel een beetje klaar met al het avontuur. Hij waardeerde het dat Marja zich ontwikkelde tot zijn rots in de branding.

Met onze hulp zijn deze lieve mensen teruggekeerd naar Nederland. Samen verblijven ze in een mooi serviceappartement waar de zorg voor Guus dichtbij is.

Heeft u het er samen wel eens over gehad?

Weten jullie van elkaar wat je wilt als het niet meer gaat? Als het huis te groot wordt, het onder- houd te zwaar, en die ooit zo charmante trappetjes ineens obstakels worden? Als er stil verdriet is om het gemis van kinderen en kleinkinderen?

Bespreek het eens samen. Wees open naar elkaar en luister naar elkaars wensen. Hopelijk komen die overeen …